Projekt wsparcia obejmie m.in. realizację audytów energetycznych, analiz wykonalności, dokumentacji technicznych oraz analiz ekonomicznych.
Rozpoczyna się pilotażowy program, który ma na celu wsparcie inwestycji w transformację sektora energetycznego. Inicjatywa, realizowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach instrumentu European Local Energy Assistance (ELENA), ma na celu pomóc lokalnym władzom oraz przedsiębiorstwom ciepłowniczym w opracowywaniu projektów modernizacyjnych zarówno w energetyce, jak i w budynkach użyteczności publicznej. Program stawia za cel ułatwienie pozyskiwania funduszy na inwestycje, podniesienie efektywności energetycznej oraz przyczynienie się do polepszenia jakości powietrza.
Umowa dotycząca realizacji „Krajowego Programu Pilotażowego ELENA” została podpisana 3 marca w Luksemburgu. Podpisały ją Ioannis Tsakiris – wiceprezydent Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz Dorota Zawadzka-Stępniak – prezes NFOŚiGW. Budżet projektu wynosi 4,5 miliona euro, z czego 4,05 miliona euro stanowi dofinansowanie ze strony Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Program będzie realizowany w latach 2026–2029 i skoncentruje się na zapewnieniu wsparcia ekspertów przy przygotowywaniu inwestycji w sektorze ciepłowniczym oraz modernizacji obiektów użyteczności publicznej. Z usług doradczych, finansowanych przez NFOŚiGW, skorzystają samorządy i firmy ciepłownicze. W ramach tej inicjatywy przewidziano opracowanie dokumentacji inwestycyjnej dla przynajmniej 65 podmiotów działających w branży ciepłowniczej oraz przygotowanie co najmniej 80 projektów związanych z termoizolacją budynków publicznych.
Jak zaznacza Dorota Zawadzka-Stępniak, projekt przewiduje utworzenie ośrodka kompetencji wspierającego proces transformacji energetycznej w Polsce. – Tworzone centrum kompetencji w ramach ELENA odpowiada na zapotrzebowanie rynku na doradztwo inwestycyjne, które wspiera proces transformacji energetycznej w Polsce. Realizacja programu ELENA sprawi, że NFOŚiGW zaoferuje unikalną w Europie kombinację wsparcia merytorycznego, doradczego oraz finansowego dla przyszłych beneficjentów. Ta ambitna inicjatywa jest zgodna ze strategią działania Funduszu na lata 2025-2028, w której uwzględniono rozwój doradztwa oraz tworzenie centrum kompetencyjnego, a także zastosowanie nowoczesnych instrumentów finansowych – podkreśla.
Wsparcie obejmować będzie m.in. przygotowanie audytów energetycznych, analiz wykonalności, dokumentacji technicznej oraz prognoz finansowych. Program także przewiduje pomoc w zakresie tworzenia procedur przetargowych oraz zamówień publicznych. Dzięki temu, jednostki samorządowe oraz przedsiębiorstwa będą mogły efektywniej i szybciej przygotować swoje projekty inwestycyjne i zwiększyć szanse na pozyskanie funduszy zewnętrznych.
Dokumentacja, stworzona we współpracy z ekspertami, ułatwi samorządom aplikowanie o fundusze z programów, takich jak Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) oraz Fundusz Modernizacyjny. Umożliwi to szybsze podejmowanie decyzji inwestycyjnych oraz uprości procedury przyznawania dofinansowania. Program ma również na celu dotarcie do tych jednostek, które do tej pory nie podejmowały inwestycji z powodu braku wiedzy specjalistycznej lub ograniczeń finansowych.
Realizacja planowanych modernizacji przyniesie samorządom wymierne korzyści, takie jak obniżenie kosztów energii oraz wyższa efektywność systemów. Wzrośnie także udział odnawialnych źródeł energii, co przyczyni się do redukcji emisji gazów cieplarnianych. W dłuższej perspektywie, działania te powinny przyczynić się do poprawy jakości powietrza oraz ogólnego komfortu życia mieszkańców zarówno dużych miast, jak i mniejszych gmin.
Jeszcze w bieżącym roku zaplanowane jest wyłonienie firm doradczych, które będą wspierać beneficjentów programu. Po zakończeniu pilotażu NFOŚiGW rozważa możliwość kontynuacji i rozszerzenia tej inicjatywy na inne sektory i nowe grupy odbiorców.
fot. NFOŚiGW
oprac. /kp/
