Zmiany klimatyczne przyspieszają globalny kryzys wodny

Ok. 2 mld ludzi na świecie ma problem z dostępem do wody pitnej. Zmiany klimatyczne pogłębiają ten kryzys, z którym w 2050 r. może walczyć cały glob. Poza zagrożeniem dla zdrowia brak dostępu do wody powoduje pogłębianie problemu głodu, niedożywienia, biedy i nierówności społecznych. Susza nie omija żadnego kontynentu, dotyczy także Europy.

Brak dostępu do wody pitnej to poważny problem, szczególnie w niektórych krajach Afryki Wschodniej. Powoduje on nie tylko wzrost ryzyka chorób, ale także pogłębia ubóstwo i nierówności społeczne, ponieważ mieszkańcy tych obszarów muszą poświęcać swój czas na poszukiwanie wody, co uniemożliwia im pracę i edukację. Jak alarmuje Maciej Bagiński, prezes Polskiej Akcji Humanitarnej, problem z dostępem do wody dotyczy obecnie 20% ludzkości. – To ponad 2 mld osób, które borykają się z dostępem do wody pitnej i do czystej wody. Ten problem się nasila. Zmiany klimatyczne, które obserwujemy dzisiaj we współczesnym świecie, powodują, że tych problemów jest coraz więcej. Brak dostępu do wody jest kwestią globalną. Nie wiemy, co się wydarzy w najbliższych latach. Przewidujemy, że do 2050 r. problem braku wody i suszy będzie dotyczył całego naszego globu. Musimy działać, żeby przyszłe pokolenia nie doświadczały tego, czego doświadczają dzisiaj kraje Afryki czy Azji – podkreśla ekspert.

Susza nie omija nawet europejskich państw o umiarkowanym klimacie, takich jak Polska. Z danych ONZ wynika, że w 2022 r. około połowa ludzkości na świecie doświadczyła okresowych braków wody, a 1/4 żyła w warunkach ekstremalnego stresu wodnego. Szczególnie dotkliwie susza i wysychanie rzek dotknęły takie kraje jak Somalia, Kenia, Sudan Południowy i Madagaskar. – Europejczykom trudno sobie wyobrazić kraje, w których nie ma wody. My jesteśmy otoczeni wodą, nie mamy z tym problemu, codziennie się kąpiemy, codziennie pijemy wodę z butelki, czystą wodę. Kraje, które tego dostępu nie mają, borykają się z głodem, borykają się z chorobami, takimi jak cholera, dur brzuszny, czerwonka – to są choroby, o których my już nie pamiętamy. Tam te zjawiska, te choroby są codziennością, to powoduje zwiększoną umieralność – tłumaczy Maciej Bagiński. Jak wskazuje PAH, codziennie ponad 1 tys. dzieci poniżej piątego roku życia umiera na skutek chorób, których można by uniknąć dzięki czystej wodzie i zachowaniu podstawowej higieny.

Pomimo pewnych postępów w tej kwestoo ONZ prognozuje, że w 2030 r. ok. 2 mld ludzi wciąż będzie borykać się z brakiem dostępu do wody pitnej, a 1,4 mld z brakiem odpowiednich warunków sanitarnych. Aby zrealizować cele Agendy ONZ na rzecz Zrównoważonego Rozwoju zakładające powszechny dostęp do czystej wody i higieny do 2030 r. konieczne jest znaczne przyspieszenie działań: sześciokrotne w przypadku wody pitnej, pięciokrotne w zakresie warunków sanitarnych i trzykrotne w zakresie higieny.

PAH od ponad trzech dekad pomaga w regionach dotkniętych brakiem wody. W krajach Afryki Wschodniej, takich jak Somalia, Kenia czy Sudan Południowy, budowane są tamy, które zatrzymują wodę, studnie i wodociągi, organizacja dostarcza infrastrukturę wodną. – Dzięki nam wiele tysięcy osób ma dostęp do czystej wody, na tej wodzie mogą gotować codzienną strawę, mają ją również dla zwierząt, tak że jakość życia na pewno się poprawia. Podnosimy również świadomość na temat higieny, świadomość związaną z dostępem do wody, dzięki higienie ludzie mniej chorują, dzieci mogą chodzić do szkoły. Wielokrotnie wizytowałem szkoły, w których dostęp do wody jest teraz permanentny, a do niedawna w ogóle go nie było. Budowane są tam także toalety – wymienia Maciej Bagiński. – Problem wody to jest nie tylko kwestia jej braku, ale również nadmiaru. Borykamy się z powodziami, pamiętamy powódź z zeszłego roku w Polsce na Dolnym Śląsku. Musimy o tym pamiętać, że woda to żywioł i że niesie spustoszenie – podsumowuje.

fot. freepik.com
oprac. /kp/