Henryk Buszko, Aleksander Franta i Tadeusz Szewczyk stworzyli Ustroń-Zawodzie, na którego obszarze powstało łącznie 17 budynków o piramidalnej formie.
W Ustroniu odsłonięto pomnik poświęcony trzem znakomitym śląskim architektom: Henrykowi Buszce, Aleksandrowi Francie i Tadeuszowi Szewczykowi. To właśnie oni są autorami rozpoznawalnych sanatoriów w kształcie piramid, które tworzą uzdrowiskowy kompleks w Ustroniu-Zawodziu. Monument ustawiono w sercu Sanatorium Równica, a w uroczystości uczestniczyli zarówno przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, jak i bliscy architektów.
Zawodzie, zaprojektowane w latach 60. XX wieku przez Henryka Buszkę, Aleksandra Frantę i Tadeusza Szewczyka, uchodzi za jedno z najcenniejszych dokonań powojennej architektury w Beskidzie Śląskim. Budynki o wyrazistej, piramidalnej sylwetce od dekad są znakiem rozpoznawczym uzdrowiska i jednym z najbardziej charakterystycznych elementów lokalnego pejzażu.
Pomysł na upamiętnienie architektów przygotował duet projektowy Dawid Krzysztofiak i Agata Paszkiel. – Punktem wyjścia była dla nas twórczość Aleksandra Franty, architekta modernistycznego. Jego myślenie o formie opierało się na trzech motywach: pionie, który można odnieść choćby do drzewa, skosie, kojarzącym się z górami, oraz poziomie, symbolizowanym przez powierzchnię wody. Sam monument wykonano z polichromowanego betonu – wyjaśnia Agata Paszkiel.
Realizacja uzdrowiska w Ustroniu-Zawodziu była procesem rozciągniętym na wiele lat i rozpoczęła się w latach 60. XX wieku, natomiast ostatnie obiekty ukończono dopiero w latach 90. Całość wkomponowano w górski krajobraz, a kształt dachów nawiązywał do tradycyjnej zabudowy regionu. Sanatoria rozplanowano na stokach Równicy w dwóch zespołach, a oś kompozycyjną całego założenia stworzyły zakład przyrodoleczniczy i sanatorium. Większość obiektów otrzymała nazwy zaczerpnięte ze świata fauny i flory, między innymi Jaskółka, Kos, Muflon, Daniel, Narcyz oraz Róża.
W sumie zbudowano 17 piramidalnych gmachów, z których każdy przewidziano dla około 200 osób korzystających z leczenia i wypoczynku. Dwuczłonowe bryły wyróżniają się różnorodnym opracowaniem elewacji, balkonami ułożonymi w linii prostej lub schodkowo, a także wykuszami rozmieszczonymi kaskadowo, dzięki którym wnętrza są dobrze doświetlone. Wszystkie pokoje wyposażono w balkony z widokiem na panoramę Ustronia i otaczające go Beskidy.
fot. Andrzej Grygiel/UMWS, Hotel Diament Ustroń
oprac. /kp/
