GMINA MIEJSKA ŻORY

Z dawnych podań wynika, że najstarszą żorską świątynią parafialną był drewniany kościółek pod wezwaniem Matki Boskiej. Obecny parafialny kościół Świętych Apostołów Filipa i Jakuba stanął w tym samym miejscu już w XIII wieku. Świadczą o tym zachowane w jego murach fragmenty ceglanego układu wendyjskiego, które pokazują, że wznoszenie kościoła odbywało się równolegle z miejskimi pracami fortyfikacyjnymi. Za szczególny znak jego początków uznaje się także wezwanie św. Filipa i Jakuba. Fundację świątyni łączy się ze śląskimi Piastami, księciem opolsko-raciborskim Władysławem oraz jego następcą, księciem raciborskim Przemysławem. Kościół usytuowano orientacyjnie pośrodku północnej owalnicy miasta. Bliskość murów obronnych oraz okazała gotycka forma sprawiły, że obiekt wspierał obronę Żor w latach 1345, 1433 i 1473. W tamtym czasie świątynia miała trzy dzwony: dwa umieszczone na wieży i jeden nad kościołem. W 1658 r. dokupiono jeszcze jeden duży dzwon o nazwie „Filip i Jakub”.

Kościół wielokrotnie padał ofiarą pożarów. Podczas jednego z nich, 17 maja 1661 r., zawaliły się sklepienia, spłonęły ołtarze i budynek został poważnie zniszczony. Ogromnych strat doznało również miasto, które w większości ogarnął ogień. Prace nad odbudową zakończono w 1673 r. W porównaniu z wcześniejszym kościołem wprowadzono tak liczne przekształcenia, że pod koniec XVII wieku zaczęto mówić o nim jako o nowym.

Najcięższe zniszczenia przyniosły jednak nie typowe dla Żor pożary, lecz II wojna światowa, w czasie której Żory znalazły się wśród najbardziej zrujnowanych polskich miast. Zniknęło niemal 80% zabudowy. Wycofujący się Niemcy wysadzili filary kościoła, doprowadzając dawną gotycką świątynię do całkowitego zniszczenia. Odbudowę przeprowadzono w latach 1946-1948, a ponownego poświęcenia dokonano 4 czerwca 1950 r. Pierwsza msza w świeżo odbudowanym kościele została odprawiona podczas odpustu parafialnego ku czci Matki Bożej Różańcowej w październiku 1950 r. Później, w 1962 roku, bp. Juliusz Bieniek konsekrował nowy ołtarz i dokonał rekonsekracji świątyni. Wtedy też parafia otrzymała relikwie świętych Apostołów Filipa i Jakuba.

fot. Zuzanna Fulek, Fotopolska, Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba w Żorach
oprac. /kp/