Żelazny Szlak Rowerowy

Żelazny Szlak Rowerowy prowadzi po zamkniętej pętli liczącej 43,1 km, z czego 25,5 km przypada na stronę polską, a 17,6 km na czeską. Po polskiej stronie obejmuje Gołkowice, Godów, Jastrzębie-Zdrój (Szotkowice, Moszczenicę i Ruptawę) oraz Zebrzydowice, natomiast po stronie czeskiej przebiega przez Karwinę, Piotrowice koło Karwiny i Zawadę. Na odcinku między Godowem a Jastrzębiem-Zdrojem, o długości 3,3 km, szlak wykorzystuje dawny przebieg linii kolejowej nr 159, a na fragmencie Jastrzębie-Zdrój – Zebrzydowice, mającym 3 km, biegnie po starotorzu linii kolejowej nr 170.

Wzdłuż części trasy poprowadzonej po dawnym torowisku urządzono pięć miejsc odpoczynku, w tym jedno zadaszone w Jastrzębiu-Zdroju Szotkowicach. W Gołkowicach ścieżka prowadzi obok zabytkowego drewnianego kościoła św. Anny, a w Karwinie mija historyczny pałac oraz kościół.

Na początku 2016 r. ówczesny wójt gminy Godów wyszedł z propozycją stworzenia trasy rowerowej opartej na dawnych liniach kolejowych w tym rejonie. Na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wykonano audyt nieużywanych tras kolejowych pod kątem przekształcenia ich w ścieżki rowerowe. Wśród analizowanych połączeń znalazła się trasa Wodzisław Śląski – Jastrzębie-Zdrój – Zebrzydowice.

25 maja 2017 r. podpisano umowę dotyczącą dofinansowania pierwszego etapu ŻSR w ramach inicjatywy Interreg z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Łączna wartość przyznanego wsparcia wyniosła 1,12 mln euro. Pod koniec czerwca 2018 r. zakończono odcinek wytyczony po dawnej linii kolejowej nr 159 na terenie Godowa, liczący 2,8 km, a na początku sierpnia oddano dwa fragmenty w Jastrzębiu-Zdroju: 0,37 km po dawnej linii kolejowej nr 159 oraz 0,625 km po dawnej linii kolejowej nr 170. W ramach tego samego etapu udostępniono także odcinek na torowisku linii nr 170 w Zebrzydowicach. Oficjalne otwarcie szlaku odbyło się 21 września 2018 r.

W kwietniu 2018 Komitet Monitorujący Program Interreg V-A Republika Czeska-Polska pozytywnie zaopiniował przyznanie 8,7 mln zł na realizację drugiego etapu inwestycji. Ogłoszono przetarg na budowę 1,4-kilometrowego odcinka w Łaziskach, prowadzonego śladem dawnej linii kolejowej nr 159, oraz fragmentu w Zebrzydowicach, poprowadzonego po dawnej linii kolejowej nr 170. W styczniu 2019 r. miasto Jastrzębie-Zdrój rozpisało cztery kolejne przetargi dotyczące wykonania trasy o łącznej długości 8,5 km. Drugi etap szlaku został oficjalnie uruchomiony 10 września 2020 r., po wybudowaniu ścieżki rowerowej w Jastrzębiu-Zdroju i połączeniu jej z wcześniej zrealizowanymi odcinkami w Zebrzydowicach i Godowie. Łączny koszt całej trasy rowerowej wyniósł 36 mln zł, z czego po stronie jastrzębskiej przypadło 21 mln zł, a niemal połowa tej kwoty pochodziła z dofinansowania Unii Europejskiej.

fot. UM Jastrzębie-Zdrój, Wikipedia