Głosy regionów i województwa śląskiego na COP27

Przedstawiciele Europy starają się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób UE może zwiększyć wsparcie dla krajów i osób narażonych na skutki zmiany klimatu.

Trwa COP27 – ramowa konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, która odbywa się w egipskim Sharm-el-Sheikh. Marszałek Województwa Śląskiego Jakub Chełstowski jest delegatem Europejskiego Komitetu Regionów.

Jednym z priorytetów COP27 jest osiągnięcie postępu w realizacji globalnego celu dotyczącego adaptacji. Przedstawiciele Europy starają się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób Unia Europejska może osiągnąć postęp w tym zakresie i zwiększyć wsparcie dla krajów i osób narażonych na skutki zmiany klimatu. Województwo śląskie jest podczas szczytu klimatycznego największym regionem węglowym w Europie. Jak zaznaczył marszałek województwa, celem uczestnictwa w COP 27 jest umożliwienie regionom europejskim kreowania polityki klimatycznej. Samorządy, w tym także regionalne, powinny mieć znacznie więcej swobody w tej materii niż dotychczas.

– Na ogół wszystkie ustalenia na COP i podobnych międzynarodowych konferencjach odbywają się na szczeblu rządowym i oczywiście rządy poszczególnych krajów decydując się na podpisanie tych czy innych paktów, umów czy deklaracji zamierzają zasadniczo te zadania wdrażać, ale z tym wdrażaniem jak widać przez ostatnich parę lat jest różnie. Dlatego uważamy, że miasta i regiony powinny być zdecydowanie w tym procesie wdrażania zmian klimatycznych uwzględnione, z tej prostej przyczyny, że wiele spraw dotyczących kryzysu klimatycznego, odbywa się na poziomie samorządów – przekonuje Jakub Chełstowski. – Gdyby samorządy naprawdę miały kompetencje do wdrażania zmian, ich rola byłaby wpisana w poszczególne polityki i w poszczególne ustawy i byłoby też finansowanie na wspieranie neutralności klimatycznej w ramach samorządów, te zmiany byłyby skuteczniejsze – podkreśla. Dodaje, że trwająca za wschodnią granicą wojna i jej skutki pokazały, że dążenie do neutralności energetycznej powinno przyspieszać, a uzależnienie Europy od paliw kopalnych – Polski od węgla czy Niemiec od gazu tak samo jak innych krajów europejskich dowodzi, że dopóki tej niezależności nie osiągniemy, cały czas będziemy nastawieni na szereg zagrożeń tak ekonomicznych, jak i klimatycznych. – Aby te ambitne cele klimatyczne realizować, postulujemy, aby regiony miały wpływ na ich realizację i aby otrzymywały na to finansowanie – mówi Jakub Chełstowski.

Podczas swojego wystąpienia na COP 16 listopada marszałek zaakcentował gotowość regionu do włączenia się w działania na rzecz klimatu i przeprowadzenia szerokiego procesu sprawiedliwej transformacji. – Coraz częściej obserwujemy, że skutki zmian klimatycznych stanowią bezpośrednie zagrożenie nie tylko dla życia i zdrowia mieszkańców naszych miast i regionów, ale także pociągają za sobą skutki społeczno-gospodarcze oraz powodują straty materialne, stanowiąc dla administracji lokalnej i regionalnej wyzwanie na poziomie zarządczym i finansowym. Śląskie, jako istotny region gospodarczy w Polsce, w którym produkcja energii w około 3/4 oparta jest na węglu, zdaje sobie sprawę z nieuchronności procesu transformacji energetycznej i zwiększenia gotowości do sprostania wyzwaniom klimatycznym. Dlatego wspieramy i realizujemy unijne działania w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, zmierzające do tego, aby Europa stała się pierwszym kontynentem neutralnym klimatycznie do 2050 r. – powiedział Jakub Chełstowski. – Apeluję o formalne uwzględnienie wkładu władz regionalnych i lokalnych w przystosowanie się do zmiany klimatu w celu uzupełnienia krajowych planów działania i wkładów ustalonych na poziomie krajowym. To regiony, miasta, miasteczka i wsie są odpowiedzialne za dostarczenie swoim społecznościom podstawowych usług oraz za natychmiastowe reagowanie i pomoc w obliczu skutków zmiany klimatu, do których można zaliczyć klęski żywiołowe związane z klimatem, konsekwencje społeczne, takie jak ubóstwo energetyczne i rosnące problemy zdrowotne związane z pogodą, oraz istniejące nierówności pogłębiane przez zmianę klimatu – podkreślił Jakub Chełstowski, dodając, że na Śląsku proces transformacji i tworzenia fundamentu dla regionu przyjaznego środowisku trwa już blisko od 30 lat.

– Dla regionów takich jak województwo śląskie pilnym zadaniem jest jak najszybsze stworzenie alternatyw rozwojowych celem złagodzenia skutków transformacji w wymiarze społecznym, środowiskowym i gospodarczym. Te alternatywy tworzymy m.in. w energetyce, ICT, medycynie, zielonej gospodarce i przemysłach wschodzących. Powinien temu także towarzyszyć ułatwiony dostęp do technologii i wiedzy z myślą o wspieraniu powszechnego stosowania rozwiązań adaptacyjnych – dodał marszałek województwa.