Limit transakcji gotówkowych

Obecnie limit transakcji gotówkowych dotyczy tylko przedsiębiorców i firm. Od 2024 limit ten obowiązywał będzie również konsumentów. Obowiązek wykorzystywania rachunku płatniczego do dokonywania zapłaty lub przyjmowania należności uregulowany został w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221). Zgodnie z przywołanym przepisem w roku 2023 dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:

1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz

2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15.000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

               Przepisy Polskiego Ładu przewidują wprowadzenie zmian w zakresie limitów transakcji gotowych od początku roku 2024. W przypadku przedsiębiorców i firm limit ten ma zostać obniżony do kwoty 8.000 zł. Dodatkowo w roku 2024 limit transakcji gotówkowych będzie również obowiązywał zwykłego konsumenta, który będzie uiszczał należność przedsiębiorcy. W tym przypadku obowiązujący limit to wartość transakcji przekraczająca 20.000 zł.

               Niestety w prawie podatkowym na próżno poszukiwać definicji pojęcia jednorazowej transakcji płatniczej.  W przepisach można znaleźć definicje transakcji, a mianowicie:

- „transakcja handlowa” w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

- „krajowa transakcja płatnicza” oraz: transakcja płatnicza” – w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych.

Pojęcie „transakcji” oraz „jednorazowej wartości transakcji” zostało wyjaśnione również ówczesne Ministerstwo Rozwoju i Finansów w piśmie z dnia 8 lutego 2017 r. nr DD6.054.5.2017 w sprawie wątpliwości dotyczących znowelizowanych przepisów podatkowych. I tak w odniesieniu do powołanego pisma „przez transakcję należy rozumieć zatem taką czynność prawną (umowę) zawieraną w związku z prowadzoną przez strony działalnością gospodarczą, w wykonaniu której dokonywana jest co najmniej jedna płatność. Wskazany wcześniej przepis nie określa, co może stanowić przedmiot transakcji (umowy), natomiast można przyjąć, iż może nim być w szczególności nabycie towaru lub usługi”. Natomiast „jednorazowa wartość transakcji oznacza ogólną wartość wierzytelności lub zobowiązań, określoną w umowie zawartej między przedsiębiorcami. Przymiot jednorazowości nie odnosi się do liczby płatności, lecz odzwierciedla wymóg powiązania poszczególnych świadczeń w ramach jednego stosunku umownego.”

               Nadmienić należy, że naruszenie zasad przyjmowania płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku płatniczego, wiąże się z sankcjami podatkowymi określonymi wynikającymi z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynika z nich, że nie podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów koszt w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji, dla których określone są limity gotówkowe została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.