Raciborski spichlerz doceniony w konkursie „Zabytek Zadbany 2025”

Chłopski spichlerz z raciborskiego Sudołu został uhonorowany w ogólnopolskim konkursie „Zabytek Zadbany 2025”, przygotowanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków.

W 50. jubileuszowej odsłonie konkursu spośród 67 kandydatur z całego kraju nagrodzono 22 obiekty. Wśród wyróżnionych znalazł się właśnie raciborski spichlerz. Jak podkreśla magistrat, to dowód na wyjątkową rangę historyczną budynku, który wzniesiono w 1821 roku i który uchodzi za niepowtarzalny przykład wiejskiej zabudowy gospodarczej Górnego Śląska. Interesujące jest też to, że w odróżnieniu od większości podobnych obiektów nie stanął on przy jednej zagrodzie, lecz został umieszczony w samym centrum wsi, na społku, co wskazuje na jego wspólnotową funkcję.

Lamus przy ul. Czynu Społecznego w Raciborzu należy do zaledwie dwóch zachowanych tego rodzaju budynków w mieście oraz do niewielkiej grupy kilkunastu takich obiektów na całym Śląsku. Jego cechą charakterystyczną jest połączenie cegły i drewna, a także bardzo duża skala. Od chwili powstania aż przez ponad dwa stulecia pozostawał własnością rodziny Urszuli i Henryka Komorów. W 2012 roku obiekt przejęło Miasto Racibórz, co otworzyło drogę do szeroko zakrojonej restauracji. Rozpoczęte w 2020 roku działania konserwatorskie nie tylko zabezpieczyły budynek i przywróciły mu dawną świetność, lecz także pozwoliły nadać mu nową rolę w życiu publicznym jako ośrodek edukacyjno-kulturalny. Pierwszy etap obejmował interwencyjne roboty, m.in. wymianę więźby dachowej, zastąpienie pokrycia z azbestu naturalnym łupkiem oraz wzmocnienie murów i sklepień z zachowaniem oryginalnych elementów konstrukcji i historycznych dachówek z połowy XIX wieku. W końcowej fazie renowacji wykonano między innymi piony wentylacyjne w piwnicy, obniżono poziom posadzki i ułożono nową podłogę z izolacją przeciwwilgociową, częściowo przemurowano ściany i zabezpieczono cegłę preparatami impregnującymi, przeprowadzono prace tynkarskie wraz z uzupełnieniem i odtworzeniem tynków renowacyjnych oraz glinianych z dodatkiem sieczki słomianej, skontrolowano i zabezpieczono drewnianą konstrukcję przed szkodnikami oraz usunięto ogniska drewnojadów, a także zamontowano instalację elektryczną z zabezpieczeniem przeciwwłamaniowym.

fot. UM Racibórz
oprac. /kp/