Urban Lab w Raciborzu w gronie najlepszych w kraju

17 lipca 2025 r. Urban Lab Racibórz rozpoczął funkcjonowanie w przestrzeni nowego dworca kolejowego. Już po pół roku działalności miejsce to stało się jednym z najżywiej wykorzystywanych punktów społeczno-biznesowych w mieście. Instytut Rozwoju Miast i Regionów wskazuje raciborski Urban Lab jako jeden z najlepiej działających tego typu obiektów w Polsce.

Utworzenie Urban Labu było częścią szerzej zakrojonej przebudowy i wykorzystania nowego dworca PKP w Raciborzu. Inicjatywa odpowiada założeniom Strategii Rozwoju Miasta Racibórz 2030, przewidującym urządzenie na dworcu przestrzeni do pracy wspólnej, miejsca spotkań dla mieszkańców, centrum wsparcia dla przedsiębiorców i organizacji pozarządowych oraz narzędzia służącego lepszej komunikacji między miastem a jego społecznością. Zbliżone cele zapisano także w Gminnym Programie Rewitalizacji w projekcie „Lokomotywa rozwoju – zagospodarowanie przestrzeni dworca PKP”.

Według magistratu Urban Lab powstał jako odpowiedź na niedobór ogólnodostępnej przestrzeni dla organizacji społecznych, freelancerów, młodych ludzi i środowisk twórczych, a także na brak tak zwanego trzeciego miejsca, które sprzyja współpracy mieszkańców, instytucji, biznesu i nauki. Założenia obiektu oparto zarówno na dokumentach strategicznych, jak i na rozmowach prowadzonych z mieszkańcami oraz lokalnymi środowiskami.

W ciągu pierwszego półrocza Urban Lab był do dyspozycji użytkowników przez 1748 godzin, z czego biuro pozostawało otwarte przez 1135,5 godziny. W tym czasie zanotowano 195 rezerwacji sal, w tym 121 rezerwacji dużej sali i 74 małej, co daje średnio ponad jedną rezerwację na dzień. – Oczywiście trafiały się dni, kiedy rezerwacji było nawet cztery, oraz takie, w których nie było ich wcale, zwłaszcza na początku funkcjonowania. Dziś jednak z pełnym przekonaniem możemy stwierdzić, że nasze przestrzenie są chętnie wybierane przez różne grupy i doskonale sprawdzają się przy organizacji wydarzeń kulturalnych, warsztatów, burz mózgów, spotkań biznesowych, wykładów i wielu innych – zaznacza urząd miasta.

W tym samym okresie zorganizowano 89 wydarzeń otwartych dla mieszkańców, czyli średnio jedno co dwa dni. Wśród nich znalazły się m.in. uroczyste otwarcie Urban Labu z udziałem około 400 osób, spotkanie poświęcone kulturze japońskiej, które przyciągnęło ponad 350 uczestników, konferencja o prawie spadkowym z frekwencją około 90 osób oraz popularnonaukowe spotkanie „Kosmos dla wszystkich”, na którym pojawiło się ok. 140 osób. Odbywały się także wydarzenia biznesowe, edukacyjne i społeczne, w tym spotkania dla seniorów, warsztaty profilaktyczne dla kobiet oraz szkolenia dla organizacji pozarządowych.

Równocześnie Urban Lab rozwijał współpracę partnerską i łączył lokalne środowiska. W rezultacie w pierwszych sześciu miesiącach działalności powstały dwie nowe organizacje pozarządowe: Fundacja Umiem oraz Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Mieszkańców i Rozwoju Dzielnicy Ocice „Przystanek Ocice”. Urban Lab włączył się również w międzynarodowy projekt „Europe Goes Local”, którego celem jest wdrożenie w Raciborzu spójnej polityki młodzieżowej współtworzonej przez młodych mieszkańców. Z inicjatywy zespołu Urban Labu Miasto Racibórz podpisało także list intencyjny z firmą InPost w ramach programu InPost for Cities.

Jednym z filarów działalności obiektu pozostaje strefa coworkingowa, z której korzystają freelancerzy, osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz zespoły projektowe. Użytkownicy mają do dyspozycji małą salę przeznaczoną do pracy wymagającej skupienia i wideokonferencji, a także dużą salę pełniącą rolę głównej przestrzeni coworkingowej, która podczas wydarzeń zamienia się w część kawiarnianą. Z coworkingu korzystają zarówno stali bywalcy, jak i osoby zaglądające tam okazjonalnie.

Urban Lab działa również jako otwarta przestrzeń społeczna. Na miejscu funkcjonują m.in. booksharing i plantsharing, dostępna jest strefa dla rodzin z dziećmi, pianino udostępnione mieszkańcom, zaplecze przyjazne opiekunom, lokalna prasa oraz czasopisma tematyczne, a także udogodnienia dla osób z czworonogami. Można skorzystać także z ulotniarki, czyli stojaka na wizytówki i ulotki, oraz ze strefy szachowej, która cieszy się regularnym zainteresowaniem mieszkańców. – Nie udałoby się to wszystko, gdyby nie wielu ludzi, którzy wspierali nasz zespół, i nie udałoby się to również bez WAS – współtworzących to miejsce. Dziękujemy i #spotkajmy_się – zaprasza Urban Lab Racibórz.

fot. arch. red., UM Racibórz
oprac. /kp/