Neoromańska świątynia
Pierwszy kościół w Krowiarkach wzniesiono już w 1223 r. W końcu XV w. wieś została bezprawnie przejęta przez Kaspra Wyskotę, kanclerza księstwa raciborskiego, który zatrzymywał też dla siebie zyski czerpane z miejscowości. Z tego powodu opat Paweł z Czarnowąsów złożył w 1514 r. skargę u papieża Leona X, lecz interwencja nie przyniosła żadnych zmian. Gdy nastał okres protestantyzmu, świątynia znalazła się w ich posiadaniu. Leonard von Dobschutz wystawił przy niej plebanię, stodołę oraz chlewnię. Na początku XVII w. kościół ponownie przejęli katolicy i odtąd pełnił funkcję filii parafii Maków. W 1709 r. postawiono kolejny, nowy obiekt.
30 sierpnia 1908 r. zmarła hrabianka Wanda von Gaschin, dotychczasowa patronka drewnianej świątyni. Jej miejsce zajął Edgar Henckel von Donnersmarck, który uznał, że stary kościół jest już poważnie zagrożony zawaleniem. Wtedy zrodziła się myśl o budowie nowego domu modlitwy. Pierwszy projekt sporządzono 20 kwietnia 1909 r.; jego autorem był mistrz budowlany Jan Affa z Raciborza. Uroczyste położenie kamienia węgielnego miało miejsce 25 lipca 1909 r.
13 lutego 1910 r. odbyła się ceremonia poświęcenia dzwonów. Największy, dedykowany zmarłej patronce, otrzymał imię Wanda. Średni, nazwany na cześć budowniczego kościoła, ks. Kandlera, nosi imię Johannes von Nepomuck. Najmniejszy, ofiarowany hrabiance Sarze jako dobrodziejce parafii, nazwano Sara. Kościół został uroczyście konsekrowany 4 września 1910 r.
Budowlę zaprojektowano w duchu neoromańskim. Jej rozplanowanie opiera się na zestawieniu kwadratów: jednemu dużemu kwadratowi nawy głównej odpowiadają dwa mniejsze kwadraty naw bocznych, z których każda jest o połowę węższa. W osi nawy głównej wznosi się wieża. Wnętrze przykrywa sklepienie krzyżowe z kamiennymi żebrami, a przed wejściem umieszczono łuk o pełnym, okrągłym kształcie.
Wystrój wnętrza tworzą kolorowe malowidła, rzeźby i obrazy. W kościele znajdują się trzy ołtarze. Główny, poświęcony Narodzeniu Najświętszej Maryi Panny, został ufundowany przez hrabiego Henckel von Donnersmarcka; w jego zwieńczeniu ukazano scenę Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z postaciami Boga Ojca, Syna Bożego, Ducha Świętego oraz Najświętszej Maryi koronowanej przez Syna Bożego. Ołtarze boczne, ufundowane przez mieszkańców Krowiarek, poświęcono Sercu Pana Jezusa oraz 14 Wspomożycielom. Przed ołtarzem głównym stoi ołtarz przenośny z płaskorzeźbą przedstawiającą scenę z Emaus na froncie. Przy nim znajduje się ambona ozdobiona płaskorzeźbami czterech Ewangelistów. W świątyni ustawiono także figury św. Antoniego i św. Wincentego. Z dawnego drewnianego kościoła przetrwały dwa obrazy: barokowy wizerunek św. Antoniego z około połowy XVIII w., obecnie umieszczony pod chórem, oraz obraz Matki Boskiej Częstochowskiej w metalowych sukienkach, prawdopodobnie z XVIII w., który znajduje się dziś w nawie bocznej. Na strychu zachowało się również kilka zniszczonych barokowych rzeźb pochodzących ze starej świątyni. Ponadto ocalał relikwiarz Krzyża w kształcie krzyża, złocony i datowany na 1760 r., kielich mszalny z 1761 r., księga chrztów prowadzona od 1760 r., księga ślubów od 1766 r. oraz księga zgonów od 1898 r., a także dzwon odlany w XIX w. przez F. Schillinga w Apoldzie.
fot. Zuzanna Fulek
oprac. /kp/
