Nowe elementy stanowią dokładną replikę zachowanego oryginału i są odlewane ręcznie z pełnego szkła w hucie.
Na dachu zabytkowego domu handlowego Breda w centrum Opawy trwa drugi etap renowacji charakterystycznej kopuły. Do końca października konserwatorzy wymienią wszystkie 4290 luksferów, a wartość prowadzonych prac wynosi blisko 20 mln koron czeskich.
Kopuła została wzniesiona niemal sto lat temu w zaledwie trzy miesiące. Obecnie prace mają zupełnie inny charakter. Zadaniem zespołu jest zachowanie jak największej liczby oryginalnych elementów konstrukcyjnych, usunięcie ukrytych uszkodzeń i prowadzenie robót w ścisłej współpracy ze specjalistami od konstrukcji budowlanych.
Renowacja jest przedsięwzięciem bez precedensu w Czechach. Dotychczas nie prowadzono tam podobnej wymiany luksferów w zabytkowej kopule, dlatego konserwatorzy opracowują technologię prac na bieżąco, dostosowując ją do rzeczywistego stanu niemal stuletniej konstrukcji.
Z kopuły zostaną usunięte wszystkie luksfery. Ok. 95% z nich zostało uszkodzonych podczas pożaru, jednak wymianie podlegają również pozostałe elementy. Pozostawienie części oryginalnych szyb mogłoby spowodować różnice w odcieniu szkła i zaburzyć jednolity wygląd całej kopuły.
Nowe luksfery są wiernymi kopiami historycznych elementów, które zachowały się na obiekcie. Powstają ręcznie w hucie szkła, gdzie pełne szkło odlewane jest do specjalnych form. Produkcja jest wymagająca, a część elementów ulega uszkodzeniu już na etapie wytwarzania. Ponieważ huta kończy produkcję tego typu szkła, wykonywana jest również dodatkowa partia, która posłuży jako zapas na potrzeby przyszłych napraw.
Wymiana luksferów wymaga dużej precyzji. Poszczególne elementy wzmacniają delikatną konstrukcję kopuły, dlatego konserwatorzy usuwają je naprzemiennie po przeciwnych stronach obiektu, aby nie naruszyć jego stabilności. Każdy luksfer jest wycinany diamentową tarczą, następnie oczyszczane jest miejsce montażu, a nowy element osadzany jest w specjalnej zaprawie.
Do tej pory konserwatorzy wymienili już setki luksferów, a prace przebiegają zgodnie z harmonogramem. Po zakończeniu wymiany kopuła zostanie zabezpieczona warstwą hydroizolacyjną. Zakres inwestycji obejmuje także naprawę konstrukcji i elementów lastrykowych, odnowienie centralnej rozety, modernizację systemów odwodnienia i wentylacji, wykonanie nowego oświetlenia, instalacji elektrycznej i odgromowej oraz montaż niezbędnych rusztowań i konstrukcji wsporczych.
Budynek dawnego domu handlowego Breda został wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu wiedeńskiego architekta Leopolda Bauera. Przez dziesięciolecia pełnił ważną funkcję handlową i stanowił jeden z charakterystycznych punktów Opawy. Po jego zamknięciu w 2012 r. obiekt stopniowo niszczał, jednak obecnie miasto przeprowadza jego kompleksową rewitalizację. Planowana zmiana zakłada przekształcenie go w nowoczesną przestrzeń publiczną, która ma nawiązywać do jego historycznego znaczenia i jednocześnie odpowiadać na współczesne potrzeby mieszkańców.
fot. UM Opawa
oprac. /kp/
