Czyste Powietrze: Wyższe dotacje, najubożsi wciąż poza programem

NFOŚiGW wprowadził mechanizm, który miał umożliwić prefinansowanie najuboższym gospodarstwom domowym, oferując 50% przedpłatę na konto firmy wykonawczej, jednak do tej pory skorzystało z tego mniej niż cztery tysiące beneficjentów.

3 stycznia ruszy kolejna edycja programu "Czyste Powietrze". Na wymianę tzw. kopciucha i termomodernizację domu będzie można otrzymać nawet do 135 tys. zł dotacji. Po najbliższej zmianie próg dochodowy przy dofinansowaniu podstawowym wzrośnie do 135 tys. zł, a maksymalna kwota dotacji wyniesie 66 tys. zł. Przy podwyższonym dofinansowaniu próg dochodowy wzrośnie z 1564 do 1894 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym i z 2189 do 2651 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Maksymalna dotacja wzrośnie z 47 do 99 tys. zł. Z kolei przy najwyższym wymiarze wsparcia progi wzrosną odpowiednio z 900 do 1090 zł w przypadku gospodarstw wieloosobowych oraz z 1260 do 1526 zł w przypadku gospodarstw wieloosobowych, a wysokość maksymalnej dotacji wzrośnie z 79 do 135 tys. zł.

– Podwyższenie progów dochodowych, jak i wysokości dotacji wynika m.in. z rosnących cen usług i produktów. Jesteśmy też przekonani, że będzie to dodatkowy impuls, który jeszcze bardziej przyspieszy "Czyste Powietrze" – podkreśla minister klimatu i środowiska Anna Moskwa.

Zmiany pozytywnie ocenia Polski Alarm Smogowy, który od kilku lat zabiegał o większe wsparcie dla efektywności energetycznej w "Czystym Powietrzu". Zaznacza jednak, że wciąż poważnym wyzwaniem pozostanie faktyczne wykluczenie z programu najuboższych obywateli i apeluje do rządu o pilne zmiany.

– Z dużym zadowoleniem przyjmujemy te zmiany, gdyż inwestycje w poprawę efektywności energetycznej domu to czystsze powietrze i niższe rachunki za ogrzewanie. Takie działanie pozwoli uniezależnić Polskę od importowanych paliw kopalnych tj. węgla i gazu ziemnego – komentuje Andrzej Guła, lider PAS.

Warunkiem skorzystania z wyższej dotacji będzie przeprowadzenie audytu energetycznego budynku, który będzie refundowany w 100% w kwocie 1200 zł. – Zima to dobry okres na przygotowanie inwestycji termomodernizacyjnej, przeprowadzenie audytu energetycznego czy badania strat energii kamerą termowizyjną – mówi Piotr Siergiej, rzecznik PAS i zachęca do skorzystania z tego programu.

Jednocześnie PAS wskazuje, że poważnym wyzwaniem pozostanie wciąż faktyczne wykluczenie osób o najniższych dochodach. Program opiera się na zasadzie refundacji poniesionych wydatków. – Ludzi najuboższych nie stać na to, żeby wydać kilkadziesiąt tysięcy złotych, a nawet ponad sto tysięcy, a następnie czekać na zwrot dotacji. Ci ludzie nie pójdą do banku po pożyczkę, bo nie mają zdolności kredytowej – mówi Andrzej Guła. Dlatego PAS apeluje do rządu o jak najszybsze usprawnienie programu dla najuboższych gospodarstw domowych.

Jak dodaje PAS, obecnie właściciele domów, którzy mają zmodernizowane budynki, zainstalowane pompy ciepła i panele fotowoltaiczne, płacą rocznie za energię kilkaset złotych. Z kolei setki tysięcy uboższych gospodarstw domowych, mieszkających w źle ocieplonych domach, zastanawia się, skąd wziąć kilkanaście tysięcy złotych na zakup czterech czy pięciu ton węgla. – Dotychczasowe programy dotacyjne bardzo mocno wsparły bardziej majętnych. To się musi zmienić, a pomoc powinna być skierowana do uboższych i mniej przedsiębiorczych osób – dodaje lider PAS.

W lipcu NFOŚiGW co prawda wprowadził mechanizm, który miał umożliwić prefinansowanie najuboższym gospodarstwom domowym, oferując 50% przedpłatę na konto firmy wykonawczej, efekty tej zmiany są jednak mizerne. Do tej pory skorzystało z tego sposobu rozliczeń mniej niż cztery tysiące beneficjentów w całym kraju. Jak wskazuje PAS, powodem słabego zainteresowania jest zbyt biurokratyczny i czasochłonny proces obsługi przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska, co powoduje, że firmy niechętnie podejmują się obsługi najuboższych beneficjentów.