Po co komu Odra? W Boguminie odbyły się konsultacje projektu Odrzańskiej Drogi Wodnej

Konsultacje Krajowego Programu Żeglugi 2030

Od stycznia 2018 roku Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej prowadzi lokalne konsultacje z samorządami terytorialnymi położonymi w korytarzu Odrzańskiej Drogi Wodnej. Są one kontynuacją procesu konsultacji projektu programu rozwoju ODW zainicjowanego przez MGMiŻŚ podczas konferencji samorządowej w dniu 7 listopada 2017 r we Wrocławiu. W celu zwiększenia potencjału ministerstwa, w zakresie rozwoju partnerstwa na rzecz rozwoju śródlądowych dróg wodnych, zostało utworzone stanowisko pełnomocnika do spraw współpracy z samorządami terytorialnym w zakresie rozwoju śródlądowych dróg wodnych. Została nim Gabriela Tomik (w latach 2010 - 2013 pełniła funkcję członka zarządu, a następnie wicestarosty Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego. W latach 2013 - 2014 była pełnomocnikiem Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle ds. rzeki Odry. Od 2015 do 2017 roku pełniła funkcję wiceburmistrza Miasta Kuźnia Raciborska). Obecnie wykonuje zadania w zakresie konsultacji z samorządami programów rozwoju dróg wodnych.

Dwa programy, dwie perspektywy

Gabriela Tomik zwraca uwagę na dwa równoległe programy wspierające rozwój śródlądowych dróg wodnych. Z jednej strony mamy aktualnie fundusze wynikające z Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do roku 2030), z drugiej zaś strony Krajowy program Żeglugowy do roku 2030. W ramach tego ostatniego realizowany jest Program Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej. Położyła też nacisk na potrzebę aktywności środowisk gospodarczych w obecnie trwającym etapie konsultacji, szczególnie w zakresie możliwości przyszłego wykorzystania Odry w obszarach transportu, komunikacji, turystki i szeroko rozumianego rozwoju gospodarczego regionu. Fundusze Europejskie w latach 2021 – 2027 przeznaczone będą na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko. To w jaki sposób wykorzysta je Subregion Zachodni będzie zależne od zaangażowania samorządów lokalnych oraz wytyczenia wspólnych kierunków strategicznych gmin należących do Związku Gmin i Powiatów Subregionu Zachodniego Województwa Śląskiego.

Podczas prezentacji w Boguminie zwrócono uwagę na znaczenie najważniejszych węzłów komunikacyjnych w całym biegu Odry oraz przedstawiono koncepcję drogi wodnej na odcinku od Kędzierzyna-Koźla do Chałupek (mapy i diagramy pod artykułem). Właśnie ten odcinek interesuje nas najbardziej. Z kilku powodów; to pierwszy odcinek drogi wodnej w Polsce, który otwiera drogę na południe (Czechy, Austria), to szansa na rozwój gospodarki w Subregionie Zachodnim, zwłaszcza dla turystyki, transportu oraz rozwoju firm MŚP, i wreszcie to szansa na zmianę przeznaczenia Zbiornika Racibórz, który w docelowej koncepcji miałby być zbiornikiem mokrym, co przekłada się na ogromne możliwości rozwoju Raciborza i Wodzisławia Śląskiego.

To wszystko wynika z zapisów strategicznych rządu na okres do 2030 roku. Właśnie dlatego nie możemy biernie być świadkami tego co obecnie wpisuje się w planach strategii, powinniśmy szeroko konsultować z lokalnymi samorządami oraz biznesem wszelkie możliwości wykorzystania tego projektu. Zarówno pod kątem rozwoju gospodarczego i turystycznego regionu, rozwoju infrastruktury i wreszcie rozwoju lokalnych przedsiębiorstw.

Szanse nad Odrą

Bardzo obiecująco wybrzmiała podczas spotkania biznesowego koncepcja rozwoju gospodarczego na pograniczu powiatu wodzisławskiego oraz Bogumina w oparciu o powstającą drogę wodną na granicy Polski i Czech. Josef Tobola, doradca czeskich instytucji rządowych i pozarządowych w transporcie, szczególnie dotyczącym śródlądowych dróg wodnych, zreferował założenia projektu „TILC- transport multimodalny –  Międzynarodowe Centrum Logistyczne–  wyzwanie XXI wieku”. Projekt zakłada budowę centrum logistycznego w oparciu o położenie na drodze wodnej Dunaj - Odra – Łaba o potencjale kluczowego węzła w Europie.

6.10.2021 w Boguminie (Czechy) zorganizowane zostało śniadanie biznesowe, w ramach którego odbyły się konsultacje gospodarcze w obszarze Odrzańskiej Drogi Wodnej (projekt realizowany przez Departament Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej). Główne referaty wygłosili: Gabriela Tomik - pełnomocnik rządu do spraw współpracy z samorządami terytorialnym w zakresie rozwoju śródlądowych dróg wodnych oraz Josef Tobola - doradca czeskich instytucji rządowych i pozarządowych w transporcie, szczególnie dotyczącym śródlądowych dróg wodnych. Na spotkaniu obecni byli m.in. Leszek Bizoń – starosta wodzisławski, Daniel Jakubczyk - wójt gminy Gorzyce, Wolfgang Kroczek - zastępca wójta Krzyżanowic, Maciej Ziółkowski Prezes Zarządu Odrzańskiej Izby Gospodarczej, Anna Grodzińska – przedstawiciel Aglomeracji Opolskiej, Andrzej Zabiegliński wiceprezes KSSE, Joanna Maksym - Benczew - wykładowca PWSZ, Obywatelski Komitet Obrony Polskich Zasobów Naturalnych oraz przedsiębiorcy zainteresowani rozwojem gospodarczym w obszarze transgranicznym. Spotkanie odbyło się pod patronatem Konsul Generalnej RP w Ostrawie - Izabelli Wołłejko-Chwastowicz. Spotkanie prowadzili Ireneusz Burek oraz Krzysztof Dybiec, członkowie zarządu Śląskiego Porozumienia Gospodarczego ŚLĄSK.ONLINE, które było organizatorem wydarzenia.

Na spotkaniu w Boguminie nie byli obecni przedstawiciele Miasta Racibórz. Zapytany (15.10.2021) czy Miasto Racibórz uczestniczy w rozmowach dotyczących Odrzańskiej Drogi Wodnej i planów budowy centrum logistycznego oraz jaki widzi związek z programem rozwoju Raciborza, prezydent Dariusz Polowy odpowiada: - z tego co kojarzę to jest inwestycja na terenie gminy Gorzyce, miasto Racibórz nie interesuje się tym bo to jest powyżej Zbiornika Racibórz, nie na samej rzece Odrze, nie widzę związku tego projektu z rozwojem Raciborza. Zaś budowa centrum przeładunkowego na granicy polsko-czeskiej to prywatna inicjatywa, nie wiem dlaczego mamy się na takich spotkaniach pojawiać. Mamy własny pomysł na to by wykorzystać Zbiornik Racibórz rekreacyjnie oraz mamy tereny, które (jeśli byłaby taka wola) można by przeznaczyć pod duży port.

Zobacz galerię zdjęć na portalu raciborz.com.pl

_{TILC Transgraniczne Centrum Logistyczne Gorzyczki – możliwe wykorzystanie potencjału w Europie}

_{Umiejscowienie strefy przemysłowej Dolni Lutyne Ostrava – Bohumin oraz Centrum Logistyczego Gorzyczki (rysunek poglądowy)}

_{10 marca 2021 roku Marek Gróbarczyk, sekretarz stanu Ministerstwa Infrastruktury RP rekomendował wariant koncepcji biegu odcina Kędzierzyn Koźle – Chałupki do jako koncepcji transgranicznego odcinka połączenia Dunaj-Odra-Łaba. - Rekomendacja wariantu uwzględnia dane dotyczące uwarunkowań przestrzennych, hydrologicznych, środowiskowych, społecznych i gospodarczych wynikające z analiz własnych lub zleconych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz informacje pozyskane podczas licznych spotkań i konsultacji z interesariuszami polskiego odcinka połączenia DOL – podaje w oficjalnym stanowisku Marek Gróbarczyk (zob. mapa koncepcji drogi wodnej).}

_{Koncepcja drogi wodnej od strony Kędzierzyna-Koźla łączy obecny Kanał Gliwicki na wysokości Kanału Kędzierzyńskiego (dając ogromny potencjał Grupie Azoty, zaś na wysokości Raciborza wykorzystuje Kanał Ulga oraz Zbiornik Racibórz, następnie omijając meandry Odry w gminie Krzyżanowice w Chałupkach przekracza granicę.}

_{Warto podkreślić, że realizacja Programu Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej poza korzyściami lokalnymi, ma bezpośrednio przysporzyć korzyści dla portu Szczecin, w którym można będzie odprawiać towary w drogę morska. Obecnie trwa rozbudowa portu; po pogłębieniu toru wodnego ze Szczecina do Świnoujścia możliwości przeładunkowe portu w Szczecinie wzrosną dwukrotnie – zapowiadał rok temu Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Marek Gróbarczyk.}

Konferencja odbyła się "Pod Zielonym Dębem" - Bogumin

Hotel i restauracja Pod Zielonym Dębem znajduje się w historycznym sercu Starego Bogumina, na granicy Czech i Polski. Trzygwiazdkowy hotel nawiązuje do tradycji byłego zajazdu, którego historia sięga aż do XVII wieku. Legenda głosi, iż nocował w nim polski król Jan III Sobieski. Zgodnie z hasłem „Łączymy Śląsk - Spojujeme Slezsko”, kompleks znajduje się na granicy czeskiej i polskiej części Śląska.

Jego częścią jest recepcja wraz z punktem informacji turystycznej oraz wystawami, ukazującymi przygraniczne meandry rzeki Odry, historyczne dzwony oraz cel pielgrzymek – Stary Bogumin. W Restauracji „Pod Zielonym Dębem” można spróbować dań kuchni czeskiej, polskiej i śląskiej. Specjalnością tego miejsca jest warzone piwo Oderberg, w którego logo znajduje się stary most graniczny na Odrze, łączący Stary Bogumin (gdzie znajduje się secesyjna kamienica Pod Zielonym Dębem) oraz Chałupki.

Właścicielem budynku Pod Zielonym Dębem jest miasto Bogumin, natomiast obiektem zarządza Adrian Wowra. - Pragniemy, aby nasz hotel był łącznikiem pomiędzy polską i czeską stroną Śląska. Dzisiejszy czeski Stary Bogumin i polskie Chałupki były kiedyś jednym miastem, zwanym Oderberg. Teraz „światy” po obu stronach rzeki ponownie się łączą i jestem przekonany, że współpraca na tym obszarze ma wielki potencjał - mówi zarządca obiektu.

Ireneusz Burek